EHO Portal

“Ivkova slava” je istinita priča

Stevan Sremac je jedan od onih ljudi koji su nama od zaborava sačuvali duh Niša i njegovih stanovnika. Najreprezentativnije djelo sa tom ulogom je svakako “Ivkova slava”. Roman koji je ekranizovan pod režireskom palicom slavnog Zdravka Šotre je omogućio svakome da osjeti duh Niša u 19. vijeku, ali i da vidi šta se desi jadnom Ivku koii je pozvao svoje prijatelje na krsnu slavu. Ono što se malo zna je to da je ovaj događaj istinit.

Priča je zasnovana na istinitom događaju, a pisac je učinio samo nekoliko izmjena. Gazda Ivko je u stvarnom životu bio jedan od prvih Sremčevih komšija iz niške Muftijske ulice i zvao se Živko. Slavio je Svetog Jovana, a ne kao u pripoveci Đurđevdan, i to je bilo uglavnom sve od izmjena iz stvarnog života. Ostali dio priče koji se odnosio na Kalču, Smuka, Kurjaka, Kevu i ostale u potpunosti je odgovarao stvarnom događanju.

O tome je davne 1932. godine novinaru “Politike” svjedočila Ivkova (Živkova) žena, po Sremcu Keva, a u stvarnom životu Dika.

“E, moj sinko, četrdeset je već godina kako je njega nestalo, a umro je pre svoje četrdesete godine savladan teškom bolešću, u Beču gde je bio na lečenju i gde sam ga sahranila”, svedočila je Dika.

“Ivko nije bio samo meraklija, već priznat i viđen čovek, čija se reč, što no vele, jela u čaršiji. O slavi svet naiđe toliko, da ispuni sve gostinske sobe, a Ivko kad vidi da se okupe gosti koji nikako ne izlaze on bi tada otvorio sporedne odaje, dao im lanjsku slavsku sveću i kolače sa povečernje i sve takve goste koji ne nameravaju da ostanu samo jedan dan, tamo okupio bi rečima: “Evi vi kolač, eve sveća, slavite, braćo moja, dok vam stiga, a podrum isto je onoliko vaš, kol`ko što si je moj!” Slavili smo zimskog Svetog Jovana, a tad bejahu opake zime, kamen i krš od mraza puca, kijamet, kako mi vikamo, a kod nas se slegne čitav svet. Ama, toj beše život”, govorila je Dika.

U znak poštovanja prema književniku i cijenjenom građaninu Stevanu Sremcu danas u Nišu postoji njegov muzej. U kojem možete vidjeti stalnu postavku sa njegovim ličnim stvarima, rukopisima, garderobodom i njegovim radnim stolom. Takođe tu su i plakati za najpoznatija djela kao što su “Ivkova slava” i “Zona Zamfirova”.

A ne mjestu gdje je bila kuća gazda Živka danas se nalazi spomenik, astal za kojim sjede Sremac i Kalča i tabere o životu, sve se mijenja a oni su konstanta i naravno uz njih vjerni pas Čapa (nemojte zaboraviti na njega, jer nije ni kralj Milan Obrenović).

Tako da ako šetate Nišom navratite u Kopitarevu ulicu, sjedite sa ovom dvojicom, i osjetite kako je Niš nekada disao, ako se malo skoncetrišete čujete iz daljine “Lažeš Kalčo slavno kao svaki lovac”.

Autor: Zoran MATIĆ

https://www.youtube.com/watch?v=iTYwhD09IU4&feature=share&fbclid=IwAR3UhU8dDkUAikbj-wsbmSI5fPwnx4XlZvRXsc1kR11-qpHrqEz4mwh9mt8

);